Արատես՝ Կարմիր ծաղիկ․ Ես կարողանում եմ 

Վայրը՝ Վայոց Ձորի մարզ՝ Արատեսի դպրական կենտրոն 
Ժամկետը՝ հունիսի 1-3 
Մեկնումը՝  հունիսի 1, ժամը 09։00 Սուրբ Երրորդությունեկեղեցու բակից 
Վերադարձը՝  հունիսի 3, մինչև ժամը 18:00 ՍուրբԵրրորդություն եկեղեցու բակ 

Եղանակի տեսություն՝ https://exanak.am/month-weather-forecast/vayotsdzor/arates/04.2026 

Մասնակիցներ՝ Հյուսիսային դպրոց-պարտեզ 3․1 դասարանի սովորողներ 

Նախագծի համակարգողներ՝ Սրբուհի Ներսիսյան, ՔնարիկՆերսիսյան, Կարինե Ղազարյան 

Երթուղի՝ 
Մեկնում՝ Երևան Հյուսիսային դպրոցի բակից- Արտաշատ- Երասխ-Արենի- Գետափ-Շատին-Եղեգիս-Հերմոն-Արատես 

Վերադարձ՝ Արատես-Հերմոն-Եղեգիս-Շատին-Սելիմ-Մարտունի-Հայրավանք-Սևան-Երևան 

Նպատակը՝  

Ճամփորդական, հայրենագիտական և ստեղծագործական գործունեության միջոցով ձևավորել բնության, մշակութային ժառանգության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ ճանաչողություն, ինքնուրույնություն, համագործակցային և կենցաղային հմտություններ։ 

Ճամբարը միավորում է  հեղինակային մանկավարժությամբ ճամփորդությամբ ուսուցումը, տեղանքի ուսումնասիրությունը, բնաճանաչողական և մշակութային գործունեությունը՝ սովորողներին ներգրավելով իրական միջավայրում դիտարկելու, բացահայտելու, ստեղծագործելու և միասին ապրելու փորձառության մեջ։ 

Մեկնումն ու վերադարձը կազմակերպվում են հայրենագիտական կանգառներով, որոնց ընթացքում սովորողները ծանոթանում են ճանապարհին հանդիպող մշակութային և բնության հուշարձաններին, լսում պատմություններ, տեղեկություններ  տվյալ վայրերի պատմական նշանակության և առանձնահատկությունների մասին, գրանցում առկա խնդիրները, առերեսվում դրանց, լսում իրենց պատասխանատվության մասին։ 

Արատեսում նախատեսվում են քայլարշավներ և տարածքի ուսումնասիրություն, որոնք կուղեկցվեն  տեղանքի պատմամշակութային և բնապահպանական ներկայացմամբ, ինչպես նաև ստեղծագործական ու խմբային աշխատանքներով։ 

Խնդիրները՝ 

• զարգացնել սովորողների ճանաչողական հետաքրքրությունը բնության, պատմամշակութային միջավայրի և հայրենիքի հանդեպ 

• ձևավորել ճամփորդությամբ ուսուցման փորձառություն  

• սովորեցնել ուսումնասիրել և ճանաչել տեղանքի բուսական աշխարհը՝ կիրառելով ժամանակակից ճանաչողական հավելվածներ 

• խթանել ստեղծագործական մտածողությունը՝ նկարչության, տպագրության  միջոցով 

• ծանոթացնել հայկական միջնադարյան մշակութային ժառանգությանը՝ Արատեսի վանական համալիրի ուսումնասիրությամբ 

• ձևավորել համագործակցային աշխատանքի և փոխօգնության հմտություններ 

• զարգացնել ինքնասպասարկման և կենցաղի կազմակերպման կարողություններ 

• խթանել ֆիզիկական ակտիվությունն ու առողջ ապրելակերպը՝ առավոտյան վարժանքների և քայլարշավների միջոցով 

• ազգայինի միջոցով ստեղծել միասնական և մշակութային միջավայր՝ «Հակաբացիլ Կոմիտաս» երգերի կատարմամբ 

• զարգացնել տրամաբանական և վերլուծական մտածողությունը ինտելեկտուալ խաղերի միջոցով 

• ձևավորել պատասխանատու վերաբերմունք բնության պահպանության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ 

 

Եռօրյա ճամբարի արդյունքում սովորողները՝ 

• ձեռք կբերեն առաջին արշավախմբային և ճամփորդական փորձառությունը,  

• կճանաչեն Արատեսի բնական և մշակութային միջավայրը 

• կկարողանան տարբերակել և ուսումնասիրել տեղանքում հանդիպող որոշ բույսեր և ալպիական ծաղիկներ 

• կկիրառեն թվային հավելվածներ՝ բնության ուսումնասիրման նպատակով 

• կստեղծեն անհատական և խմբային ստեղծագործական աշխատանքներ 

• կծանոթանան Արատեսի վանական համալիրի մշակույթի դաջվածքային և զարդաքանդակային արվեստին 

• կզարգացնեն ինքնուրույնության, ինքնասպասարկման և համատեղ կյանքի կազմակերպման հմտությունները 

• կդրսևորեն համագործակցային, հոգատար և պատասխանատու վարք  

• կամփոփեն եռօրյա գործունեությունը բլոգային պատումներով,  ցուցահանդեսով և ներկայացմամբ։  

 

Նախապատրաստական աշխատանք 

• Քարտեզի միջոցով երթուղու կազմում 

• Այցելվող վայրերի վերաբերյալ նյութերի հավաքում, ուսումնասիրություն 

• Ճամփորդության նախապատրաստման, անհրաժեշտ իրերի  մասին հաղորդում, ընթացքի լուսաբանում 

• Եղանակային պայմանների մասին տեղեկացում 

Հայրենագիտական կանգառներ 

• Արփայի կիրճ 

• Եղեգիսի կիրճ 

• Եղեգիս 

• Եղեգիսի Զորաց եկեղեցի 

• Արատեսի դպրական կենտրոն 

• Արատեսի վանք 

• Գետեր՝ Արփա, Եղեգիս, Արատես, Արգիճի 

• Վարդենյաց լեռնանցք 

• Օրբելյանների քարավանատուն 

• Հայրավանք 

• Սևանա լիճ 

 

Ճամփորդական ուղեցույց 

• Ճամփորդի երաժշտական ուղեցույց 

• Ընթերցումների ընտրանի 

• Ճամփորդի արկղիկ 

• Առողջագետի արկղիկ 

 

Գիշերակացը` տներում․  «Սիրո տնակ»,  «Պանդոկ» և «Գեղարվեստ» 

 

Ճամփորդության ընթացքը․ 

Ծրագիր. 

Հունիսի 1 

• 09:00՝ մեկնում Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակից 

• Կանգառ 1-ին՝  Տիգրանաշենի դիտակետ՝ հայացք Արարատին, միասնական և անհատական լուսանկարներ 

• Կանգառ 2-րդ՝ Արփայի կիրճ. Արփայի հովիտ Արենիի և Աղավնաձորի միջև ընկած գոտի․ Ներկայացում Արփա գետի մասին, էկոլոգիական աշխատանքներ  հովտում, ընդմիջում 

• Կանգառ 3-րդ․ գյուղ՝ Եղեգիս․ ներկայացում-պատում՝Օրբելյանների տոհմական գերեզմանատան, Սմբատ իշխան / 1280 թ/-ի մասին,ապա՝ քայլարշավ դեպի Զորաց եկեղեցի, խոսք ու ներկայացում հուշարձանի մասին 

• 13։00՝ ժամանում Արատես 

• 13։00 -14։00՝ իրերի տեղավորում, կացարանների պատրաստում, ընդմիջում 

• 14։00 -15։00՝ ճաշի նախապատրաստություն, ճաշ 

• 15։00 -17։00՝ քայլք Արատեսով, Խաչոց ձորով, լուսանկարահանում, զրույցներ ․Աշխատանքներ <<Ալպիական ծաղիկներ>> նախագծով

• 17։00- 18։00՝ հանգիստ 

• 18։00՝ ընթրիքի պատրաստում /խոհանոցային գործունեություն/ 

• 18:00-19։00՝ զրույցներ խարույկի շուրջ 

• 19:00-20։00՝ ընթերցումներ, ինտելեկտուալ խաղեր ակումբում 

• 20:00՝ընթրիք, թեյախմություն 

• 20:30՝  օրվա ամփոփում, քննարկում, զրույցներ 

• 22:00-քուն 

Հունիսի 2՝ 

• 8:00՝ վերկաց, հիգիենայի ժամ,  առավոտյան նախավարժանք 

• 09:00՝ անձնական հիգիենա, անկողնու հարդարում, տարածքի կարգի բերում 

• 09:00-10:00՝  նախաճաշ 

• 10:00՝ քայլք դեպի Արատեսի վանական համալիր, «Ուսումնական ժամերգություն» նախագիծ 

• 10։30 -12:00 ՝ քայլք-պլեներ  

• 12.00- Կոմիտասյան հակաբացիլները Արատեսում 

• 13։00-14։30՝  Խեցեգործություն․ Մակերես, որ հիշում է 

• 14։30-15։30 ՝ճաշ 

• 16:00 -17:00՝  երկրագործական, միջավայրի խնամքի աշխատանքներ Արատեսում 

• 17:30 -18:30՝   «Я умею» նախագիծ

• 18:30-19:00 ՝ «Պարատուն» 

• 19:00-20:30՝  հանգստի ժամ, ընթրիք 

• 20:30-ից ՝ընթերցումներ, ինտելեկտուալ խաղեր 

• 22:00՝ քուն 

Հունիսի 3 

• 08:00՝ վերկաց, հիգիենայի ժամ, առավոտյան նախավարժանք 

• 09:00՝  նախաճաշ 

• 10:00 ՝ Դպրական կենտրոնի տարածքի մաքրում, սենյակների ընդունում, հանձնում 

• 11:00 ՝ հավաքում ենք իրերը, նախապատրաստվում մեկնման 

• 12:00 ՝ մեկնում դպրական կենտրոնից 

• 13։00՝ Օրբելյանների քարավանատուն 

• 15։30՝ Հայրավանք 

• 18։00՝ժամանում Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակ 

Եռօրյա ճամբարի անհատական և ստեղծագործական պարագաներ

Անհրաժեշտ իրերի ցանկ

• քնապարկ
• ուսապարկ
• տաք հագուստ, գլխարկ, երկարաթև գիշերազգեստ, տաք գուլպա, հողաթափ
• քայլքի համար ամուր, հարմար կոշիկներ
• հիգիենայի պարագաներ՝ ատամի խոզանակ, ատամի մածուկ, սանր, սրբիչ, օճառ, անձեռոցիկ՝ թաց և չոր
• հագուստ 3 օրվա համար
• անձրևապաշտպան հագուստ
• աղբի ձեռնոց, աղբի տոպրակ
• ճանապարհի համար նախատեսված սնունդ՝ բրդուճներ, միրգ
• անհատական ճամփորդական սպասք
• ջուր՝ անհատական շշով, թերմոսով
• լապտեր
• արևապաշտպան քսուկ
• անհատական դեղատուփ, առաջին բուժօգնության պարագաներ
• ինտելեկտուալ խաղեր, գիրք, շախմատ, գնդակ

Ստեղծագործական պարագաներ

Նկարչական և գրաֆիկական աշխատանքների համար 

• Նկարչական ալբոմ կամ սկեչբուք  

• Մատիտներ (տարբեր կարծրությամբ՝ HB, 2B, 4B և այլն)  

• Ռետին, սրիչ  

• Գունավոր մատիտներ, պաստել  

• Ջրաներկ կամ գուաշ (ցանկության դեպքում)  

• Վրձիններ, ջրի տարա  

• Գրիչներ, մարկերներ  

• Նստելու փոքր գորգ կամ ծալովի աթոռիկ (ըստ ցանկության)  
• Վուշե կամ քաթանե կտոր(զարդանախշերի տպագրության համար)

 

Լուսանկարչական և հետազոտական աշխատանքների համար 

• Հեռախոս կամ ֆոտոխցիկ  

• Լիցքավորիչ  

• Power bank  

• Նախապես ներբեռնված հավելվածներ (PlantNet, iNaturalist, Google Lens և այլն)  

• Ականջակալներ (ըստ ցանկության)  

 

Դիտարկումների և գրառումների համար 

• Նոթատետր կամ օրագիր  

• Գրիչ, մատիտ  

• Թղթապանակ կամ ֆայլ՝ նյութերը պահպանելու համար  

 

Միջավայրի խնամքի պարագաներ 

 

• Աշխատանքային ձեռնոցներ  

• Աղբի տոպրակներ  

• Պարզ գործիքներ տարածքի խնամքի համար (ըստ անհրաժեշտության)  

• Պարան, սոսինձ, մկրատ (ստեղծագործական աշխատանքների համար)  

• Առաջին օգնության դեղատուփ (խմբային վերահսկմամբ) 

Նախահաշիվ՝
Մեկ անձը՝ տրանսպորտ + սնունդ = 10 000 դրամ
Վարորդին վճարվող գումար — 160000 դրամ /կրթահամալիրի մասնակի աջակցությամբ` 40000/
Վճարող՝ ծնող

Ճաշացանկ՝

Օր առաջին

Ճաշ՝ սպագետի, խաշած հավի կրծքամիս, աղցան՝ լոլիկով, վարունգով, հազարով, պղպեղով աղցան, պանիր, լավաշ/հաց։

Ընթրիք՝ հնդկաձավար /բրինձ, աղցան, կոմպոտ, հաց/լավաշ, քաղցրավենիք, միրգ։

Օր երկրորդ

Նախաճաշ՝ լոլիկով ձվածեղ, խաշած ձու, պանիր, կարագ, ջեմ, թեյ, հալվա, միրգ։

Ճաշ՝  կարտոֆիլով պյուրե, կաղամբով աղցան, պանիր, կոմպոտ, հաց/ լավաշ, քաղցրավենիք, միրգ։

Ընթրիք՝ տապակած հավի միս, կարտոֆիլ, աղցան՝ լոլիկով, վարունգով, պանիր, թան, հաց/լավաշ։

Օր երրորդ

Նախաճաշ՝ հացով ձվածեղ, խաշած նրբերշիկ, պանիր, կարագ, խտացրած կաթ, շոկոլադե կրեմ, հալվա, թեյ, հաց/լավաշ, քաղցրավենիք, միրգ։

Ճաշ՝ Ճանապարհի կանգառներում՝ բրդուճներ, քաղցրավենիք, միրգ։

Մասնակիցներ՝

1.Շահբազյան Ալեքսա+մայրիկ

2.Ղարիբյան Նենսի +մայրիկ

3.Մխեյան Ռոման +մայրիկ

4.Մաթևոսյան Նարե +մայրիկ

5.Հակոբյան Արսեն +տատիկ

6.Եղիազարյան Յանա +մայրիկ

7.Աղաջանյան Գարիկ +մայրիկ

8.Ազատյան Ալվարդ

9.Թովմասյան Կլարա

10.Փանոսյան Հասմիկ

11.Սաղոյան Մարի

12.Սաղոյան Սոֆի

13.Մանուկյան Ադամ

14.Ներսիսյան Տիգրան

15.Պողոսյան Սառա

16.Աբրահամյան Գեղամ

17.Ավետիսյան Յանա

18.Անուշ Միրումյան-կամավոր