Մասնակիցներ՝ Երրորդ խումբ

Սկիզբը՝ 26.09.2022

Ավարտը՝30.09.2022

Ժամը՝ 15:00

Վայրը՝ Մխիթար Սեբաստացի կրթահամլիր, 2-5

Տարիքային հոգեբանություն դասընթացի ծրագիրը՝ այստեղ

Էլ.հասցե՝ a-babayan@mskh.am

Աշխատակարգ

Թեմա 1  Սովորողի հոգեկան զարգացման առանձնահատկությունները տարիքային տարբեր շրջաններում 

Աշխատանքի ընթացքը՝

Ծանոթացում մասնակիցների հետ

Տարիքային հոգեբանության, տարիքային բաժանումների շուրջ քննարկումներ

Խմբային աշխատանք, որի արդյունքում կձևավորվեն փոքրիկ խմբեր և կփորձեն դուրս բերել կրտսեր, միջին և ավագ դպրոցականներին բնորոշ տարիքային հատկանիշներ, առանձնահատկույուններ, կհամեմատենք դրանք

Ըստ տարիքային փուլերի կկազմենք  հոգեկան գործընթացների զարգացման աղյուսակներ

Քննարկումից հետո կամփոփենք

Կրտսեր դպրոցական տարիք

Միջին դպրոցական տարիք

Ավագ դպրոցական տարիք

Կրտսեր դպրոցական տարիք(1-4-րդ դասարաններ)

• խաղի և ուսուցման ուղիղ կապի ստեղծում
• աշխարհը, կյանքը և ինքն իրեն ուսումնասիրելու փուլ
• հուզական, զգացմունքային տպավորությունների միջոցով հիշողության ամրապնդում, ուշադրության կենտրոնացում
• կամածին գործողությունների խթանում
• երևակայության զարգացում գործնական աշխատանքների առավել գունեղ, նկարաշատ ներկայացման միջոցով
• ուշադրության, ընկալման մակարդակի բարձրացում

Միջին դպրոցական տարիք(11-15 տարեկաններ)

• կենսաբանական հասունացում
• չափազանց բարդ  և բուռն հուզական տարիքային փուլ
• անձնական անկայունություն
• հասակակիցներից ոչնչով չտարբերվելու ձգտում
• «չափահասության, մեծի» զգացում և «Ես» կոնցեպցիա
• ինտելեկտուալ զարգացման երկկողմանի դրսևորում՝ քանակական և որակական
• ինքնաճանաչում
• չափահասության զգացում
• տրամաբանական հիշողության զարգացում
•  ակտիվ, ինքնուրույն, ստեղծագործական ճանաչողության պահանջմունքի զարգացում

Ավագ դպրոցական տարիք(15-17 տարեկաններ)

• ճանաչողական գործընթացներին (ընկալում, հիշողություն, երևակայություն, մտածողություն, ինչպես նաև ուշադրությունը) տիրապետում
• ինքնուրույնության ձգտում, դրսևորում
• համակարգված մտածողություն, էականի և անհրաժեշտի առանձնացում
• հասարակության անդամների կարծիքի ձևավորում
• կամածին ուշադրության գերակշռում
• վերլուծական, քննադատական մտածողության զարգացում

Աշխատանքը աղյուսակով՝

ԱղյուսակDownload

Թեմա 2 Ուսումնական հետաքրքրություններ 

Նախորդ օրվա նյութի քննարկում, հարց ու պատասխան

Անդրադարձ սովորողի ուսումնական հետաքրքրությունների ձևավորման և զարգացման առանձնահատկություններին կրտսեր, միջին, ավագ դպրոցականների շրջանում

Քննարկման արդյուքնում դուրս բերել և մշակել սովորողների հետաքրքրությունները զարգացնելու ուղիներ- աշխատանք զույգով

Աշխատանքի արդյունքների քննարկում

Ուսումնական հետաքրքրություններ

Ուսումնառությունն առանց ուսուցման 

Կրտսեր դպրոցականները պատրաստակամորեն և հետաքրքրությամբ ձեռք են բերում նոր գիտելիքներ, հմտություններ և կարողություններ: Նրանք ցանկանում են սովորել կարդալ, գրել ճիշտ և գեղեցիկ, հաշվել: Դպրոցի և ուսումնական գործընթացի նկատմամբ հետաքրքրությունը վկայում են կրտսեր դպրոցականների խաղերը, որոնցում մեծ տեղ է հատկացվում դպրոցին և ուսմանը:

Սակայն այս եզրույթը ոչ բոլորին է բնորոշ, սովորողներից կան այնպիսիք, ովքեր դժվար են ներգրավվում գործընթացին, պետք է անհատականացնել ուսուցումը, գնել հետաքրքրության բնորոշ իրավիճակ։ Կրտսերների մոտ բառուսուցումը այս սկզբունքով եմ իրականացնում, որպես նախագիծ, որն ունի առանձին խնդիրներ, յուրաքանչյուրին իր հետաքրքրության շրջանակում գտնում է անելիքը, որը բերում է ուսուցման։

Կրտսերի դեպքում ուսուցման խթանման լավագույն ձևը խաղն է։ Շատ կարևոր է նաև սովորողների անհատականության ընդգծումը։

Թեմա 3 Ուսումնառության ոճեր

Նախորդ օրվա նյութի քննարկում, ամփոփում

Ուսումնական և ուսուցանելու ոճերի տեսակների ներկայացում, քննարկում

Ընտրել որևէ թեմա և կիրառել ուսուցման և ուսուցանելու ոճերի տեսակները, ապա կիրառել դասարանում, ներկայացնել արդյունքները

Արդյունքներն ամփոփել բլոգում

Ուսումնառության ոճեր

Համաձայն VARK (որոշ գրականությունում հնարավոր է հանդիպել նաև VAK տարբերակին) մոդեըի ուսուցման ոճերն են՝

• Տեսողական ուսուցում (Visual)

• Լսողական ուսուցում (Auditory)

• Կարդալ և գրել (Reading and writing)

• Կինեստետիկ ուսուցում (Kinesthetic)

Կինեստետիկ և Տեսողական ոճերը ամենակիրառելի և արդյունավետ տեսակներն են կրտսեր դպրոցում, քանի որ սովորողների հիմնական մասը նյութը ընկալում է տեսնելու և շոշափելու միջոցով։ Այս տարիների ընթացում, ըստ սովորողների տարիքի փոփոխում եմ ոճերի կրառումը, առաջինում հիմնական ոճերը՝Կինեստետիկ և Տեսողական, սաակայն 2-3-րդ դասարաններում ոճերի կիրառումը ըստ կիրառման առաջնահերթության, փոխվում է․

• Լսողական ուսուցում

• Կարդալ և գրել

Լսողական ոճը հիմնականում օգտակար է 3-րդում։

Այս բոլոր ոճերը հնարավոր է համադրել ուսուցումն առավել արդյունավետ դարձնելու համար:

Ըստ մարդու տեսակի կարող է կիրառվել, որևէ ոճ։

Որպես ստացված նախագիծ, կառանձնացեմ թատրոն- բեմադրությունը՝ Հ.Թումանյանի Պոչատ աղվեսի հեքիաթի շրջանակում:Սովորողներին առաջարկեցի բեմադրել հեքիաթը և ներկայացնել հանդիսատեսին:Ընթերցեցի հեքիաթը սովորողների համար:Այնուհետև դիտեցինք մուլտֆիլմ հեքիաթի մասին, ծանոթացանք հեքիաթի կենդանիներին, տեղեկություն հավաքեցինք նրանց մասին:Սովորողները շատ հավանեցին հեքիաթի ընտրությունը և սկսեցինք պատրաստվել ընկեր Արեգի օգնությամբ:Ինչպես բոլոր նախագծերին, այնպես էլ այս նախագծում առաջնահերթ պայմանս այն էր, որ բոլորը պետք է ներառված լինեն: 28 սովորողներն էլ ներառվեցին հեքիաթի բեմադրությանը՝ ստանձնելով որևէ կերպար:Կերպարները ավելացրեցինք, խառնեցինք բոլոր հեքիաթների հերոսներից:Տեքստերը առանձնացրեցինք, կարդացինք, երգեր ավելացրեցինք , կերպարների շարժումները կարգավորեցինք և ստացանք մեր բեմականացումը:Սովորողներին հետաքրքիր էր մասնակցությունը:Ոգևորվածությունը այնքան մեծ էր, որ բեմադրության փորձերը շարունակվում էին նաև տանը:Այս նախագծի ընթացքում յուրաքանչյուր սովորող իրականացնում էր որևէ գործառույթ և բոլորին հետաքրքիր էր ընթացքը, ինչպես նաև շատ հետաքրքիր ստացվեց արդյունքը:

Թատրոն-բեմադրությունը նաև ուսուցման ձևերիվ մեկն է, որը մեր դասարանի համար շատ հետաքրքիր աշխատանք դարձավ:

Տեսանյութը այստեղ՝

Թեմա 4  Արդյունավետ կառավարում և հաղորդակցում 

Կարճ քննարկում երեք խմբով /կրտսեր, միջին , ավագ/՝ ‹‹դասաարանի արդունավետ կառավարման վարքի ձևերը›› խորագրով: Ընդգծել յուրաքանչուր տարիքային խմբում դրսևորվող առանձնահատկութոուններ

Պատասխան՝

Հարգել սովորողին , անկեղծ զրուցել սովորողի հետ, լսել սովորողի կարծիքը, ընկեր լինել սովորողի հետ:Վերաբերվել սովորողներին որպես անհատի, լինել ընկեր, բայց ունենալ կանոններ, որոնք կոնկրետ իրենց խմբինն է ու պետք է չխախտենք: Դասարանում հավասար  ուշադրություն տրամադրել սովորողներին:Եթե սովորողը տեսնում է, որ ուսուցիչը իրեն սիրում է, ինքը պարտավորվում է հարգել ուսուցչին:Սեփական օրինակով երեխաներին սովորեցնել ընկերություն անել:Եթե իրենք տեսնում են, որ դու ընկեր ես, ինքն էլ է ջանում ընկերանալ: Աջակցող, կարեկցող հարաբերություններ: 

Առանձնացնենք հետևյալ կետերը՝ 

1.Անկեղծություն սվորողի հետ շփման ընթացքում 

2. Արդարություն սովորողների միջև 

3. Վստահություն ուսուցչի  անձի նկատմամբ 

5.Ընկերություն սովորողի և ուսուցչի միջև 

6.Աջակցություն, հոգատարություն սովորողին 

7.Անձի արժևորում 

Անդրադարձ կոնֆլիկտներին, հաղորդակցման արդյունքում առաջացած կոնֆլիկտային իրավիճակներին, դրանք հաղթահարելու ուղղիներին

Խմբային աշխատանք՝ յուրաքանչյուր խմբի կտրվի առօրյայից կոնֆլիկտային որևէ իրավիճակ, որին խումբը պետք է փորձի առաջարկել լուծումներ

Ընթերցանության հավելյալ նյութեր՝

Դասարանում արդյունավետ հաղորդակցման ռազմավարություններ

Կոնֆլիկտները ուսումնական գործընթացում

Հավելյալ նյութեր՝

Կոնֆլիկտ: Կոնֆլիկտաբանություն:

Կոնֆլիկտների դրական ու բացասական կողմերը

Դպիր՝ Մակարենա Գոնսալեսը դասարանում առաջ եկած կոնֆլիկտների, պատժի մասին, թարգմանությունը՝ Ն. Բարսեղյան

Ամփոփում, հարց-պատասխան, դեպքի քննարկումներ

Ամփոփում՝

Վերապատրաստումը շատ հետաքրքիր էր կազմված:․Ակտիվ քննարկումներ ունեցանք:Թեմաները ինձ շատ հետաքրքիր էին և օգտակար , թե՝ որպես ծնող, թե՝ որպես ուսուցիչ:Երկու առումով էլ սկսեցի վերանայել և դիտարկել ինքս ինձ, իմ վերաբերմունքը , շփումը սովորողներիս և երեխաներիս հետ:Մանկավարժությունը պահանջում է շատ պատասխանատու և լուրջ մոտեցում ուսուցման և դաստիարակության հարցում։Ուսուցիչը պետք է լավագույնս տեղյակ լինի երեխայի տարիքային առանձնահատկություններից և ճգնաժամային շրջաններին :

Կարծում եմ, որ ուսուցիչները դասընթացները պետք է այնպես կազմակերպեն, որ օգնեն երեխաներին սովորել և բացահայտել իրենց ամենամեծ ներուժը:Ինքս էլ փորձում եմ աշխատել այնպես, որ յուրաքանչյուր սովորող կարողանա սովորել իր ընդունակությունների սահմաններում, զարգացնել իր կարողությունները։Նման քննարկումներ պետք է լինեն ծնողական համայնքի հետ;